Dumbo (1941)

Είδος: Κινούμενα Σχέδια, Δραματική, Μιούζικαλ, Κωμωδία

"Μελαγχολικό, θλιβερό ανά μεγάλα διαστήματα, σπαρακτικό παρότι μιλάμε για ένα κινούμενο σχέδιο με ένα μωρό ελεφαντάκι με τεράστια αυτιά και τις περιπέτειές του. Δε νομίζω ωστόσο να έχει υπάρξει κανείς που δε λύγισε στη σκηνή που ο Ντάμπο στέκεται έξω από τη φυλακή της μαμάς του, αγκαλιά με την προβοσκίδα της, που τελικά χρησιμοποιεί σαν κούνια για να αποκοιμηθεί."

ΝΤΑΜΠΟ,
ΤΟ ΕΛΕΦΑΝΤΑΚΙ

Σκηνοθεσία:Samuel Armstrong,
Norman Ferguson,Wilfred Jackson,
Jack Kinney,Bill Roberts,
Ben Sharpsteen,John Elliotte

Σενάριο:Joe Grant,Dick Huemer

Παίζουν:Sterling Holloway,
Edward Brophy,James Baskett 

Γράφει ο Νίκος Ρέντζος

 Λίγες μέρες έχουν περάσει από την κυκλοφορία της live action εκδοχής του Ντάμπο στους κινηματογράφους, ταινία που φέρει την υπογραφή του Τιμ Μπάρτον. Το τελικό αποτέλεσμα δεν το έχω δει και ομολογώ ότι μπορεί και να μην το δω ποτέ καθώς δεν με ενδιαφέρει ιδιαίτερα η ιδέα της μεταφοράς όλων των κλασικών κινούμενων της Ντίσνεϊ σε εκδοχές με ηθοποιούς και πραγματικά ή ψηφιακά σκηνικά και ήρωες. Έχω όμως δει το κλασικό φιλμ του 1941 και το είδα ξανά πριν λίγες μέρες με αφορμή την ταινία του Μπάρτον και είναι σίγουρα κάτι που πρέπει να δείτε αν δεν το έχετε κάνει ακόμα, είτε με τα παιδιά σας είτε μόνοι σας.

  Η ιστορία κατά πάσα πιθανότητα είναι γνωστή αλλά για όσους δεν τη γνωρίζουν θα πούμε δυο λόγια. Νεογέννητο ελεφαντάκι σε τσίρκο, έχει ένα "ελάττωμα" που το κάνει να ξεχωρίζει από το "κοπάδι". Ο μικρός που ονομάζεται Ντάμπο έχει τεράστια αυτιά και όταν μια παρέα παιδιών θα αρχίζει να τον πειράζει επικίνδυνα, η μαμά του για να τον προστατέψει θα τους επιτεθεί. Η μαμά φυλακίζεται και ο Ντάμπο ξεμένει μόνος του σε έναν κόσμο που ακόμα δεν πρόλαβε να γνωρίσει. Μέντορας και φίλος του είναι ένα ποντίκι, ο Τίμοθι, που θα του μάθει με πράξεις τη σημασία της φιλίας, της πατρότητας αλλά και την ουσία της διαφορετικότητας.

  Μελαγχολικό, θλιβερό ανά μεγάλα διαστήματα, σπαρακτικό παρότι μιλάμε για ένα κινούμενο σχέδιο με ένα μωρό ελεφαντάκι με τεράστια αυτιά και τις περιπέτειές του. Δε νομίζω ωστόσο να έχει υπάρξει κανείς που δε λύγισε στη σκηνή που ο Ντάμπο στέκεται έξω από τη φυλακή της μαμάς του, αγκαλιά με την προβοσκίδα της, που τελικά χρησιμοποιεί σαν κούνια για να αποκοιμηθεί.

  Εδώ δεν μιλάμε για φωνητικές ερμηνείες αλλά για πραγματικά την τέχνη του κινούμενου σχεδίου, το οποίο είναι ικανό να περάσει όλα τα συναισθήματα με τις εκφράσεις των ηρώων, τα χρώματα και τη συνοδεία της μουσικής. Η διαφορετικότητα εξυμνείται (κλισέ φράση αλλά έτσι είναι) και ο Ντάμπο με το ελάττωμα των τεράστιων αυτιών καταφέρνει αυτό που όλα τα πλάσματα σε αυτόν τον κόσμο θα ήθελαν. Καταφέρνει να πετάξει και τότε όλα μοιάζουν διαφορετικά. Ο Ντάμπο δεν είναι παρίας αλλά μοναδικός.

  Μπορεί το φιλμ να έχει σκηνές οι οποίες σήμερα μοιάζουν αταίριαστες σε ένα έργο που θέλει να μιλήσει για τη διαφορετικότητα αλλά μην ξεχνάτε ότι βρισκόμαστε στο 1941 και πολλά πράγματα ήταν διαφορετικά τότε. Υπάρχουν ακόμα ένα σωρό στερεότυπα, τα οποία προβάλλονται δίχως ενδοιασμούς γιατί ακόμα κάποια πράγματα τότε ήταν αλλιώς και δεν υπήρχαν αντιδράσεις. Οι εργάτες για παράδειγμα ήταν στην πλειοψηφία τους μαύροι, ενώ επίσης τα κοράκια που μαθαίνουν στο Ντάμπο να πετά, τα οποία εμφανίζονται ως αλάνια και καλλιτέχνες του δρόμου, είναι φανερό ότι κι αυτά σε μια εκδοχή με ηθοποιούς θα ήταν Αφροαμερικανοί.

  Πέρα από αυτά, τα οποία δεν επηρεάζουν την ποιότητα της ταινίας, υπάρχει πάντα κι αυτή η σκηνή που ο Ντάμπο μες στην παραζάλη του βλέπει το όραμα με τους παράξενους ελέφαντες που χορεύουν και τραγουδάνε, ενώ περίεργα γεωμετρικά σχήματα περνούν από την οθόνη. Σκηνή σήμα κατατεθέν της ταινίας, όμως προσωπικά, παρότι θεωρώ ιδιοφυή την εκτέλεση, διαφωνώ με αυτό που βλέπω στην οθόνη και είναι ίσως ο λόγος που δεν δίνω τέσσερα στα τέσσερα στο φιλμ.

  Μη σας απασχολεί αυτό εσάς! Πολλοί θα δούνε, λίγοι θα ασχοληθούν περαιτέρω με το τι μπορεί να υπάρχει πίσω από αυτή τη σκηνή. Η ουσία είναι ότι το Dumbo αποτελεί ένα κλασικό, πανέμορφο, συγκινητικό δημιούργημα. Εβδομήντα χρόνια μετά, έχει ακόμα τη δύναμη να κερδίσει το κοινό, καθώς απευθύνεται στο συναίσθημα. Μιλά για το διαφορετικό, την περιθωριοποίηση, την οικογένεια, τη φιλία, τη δύναμη του ατόμου.

Βαθμολογία άλλων ιστοσελίδων
Cine.gr
PopCorn

IMDb

The Wolf Man (1941)

Είδος: Τρόμου

Ο ΛΥΚΑΝΘΡΩΠΟΣ

Σκηνοθεσία:George Waggner

Σενάριο:Curt Siodmak

Παίζουν:Lon Chaney Jr.,
Claude Rains,Warren William

Γράφει ο Νίκος Ρέντζος

ΥΠΟΘΕΣΗ: Ο Λάρι Τάλμποτ επιστρέφει από την Αμερική στον πύργο της οικογένειάς του, σε ένα μικρό χωριό της Ουαλίας. Εκεί θα ερωτευθεί την Γκουέν Κόνλιφ και το βράδυ που θα βγουν μαζί με μια φίλη του κοριτσιού, την Τζένι, θα επισκεφθούν έναν τσιγγάνικο καταυλισμό. Λίγο αργότερα η Τζένι δέχεται επίθεση από ένα λύκο και ο Λάρι στην προσπάθεια του να τη σώσει δαγκώνεται από το ζώο, το οποίο πέφτει νεκρό μετά τα χτυπήματα από το ασημένιο μπαστούνι του Λάρι. Ένας τσιγγάνος βρίσκεται νεκρός το επόμενο πρωί στο σημείο που έπρεπε να βρίσκεται το ζώο και η αστυνομία αναζητά το δράστη. Ο Λάρι σύντομα καταλαβαίνει ότι ο δράστης δεν είναι άλλος από τον ίδιο καθώς ο τσιγγάνος ήταν λυκάνθρωπος και πια ο Λάρι κουβαλά την ίδια κατάρα, μετά το δάγκωμα του θηρίου. Η μεταμόρφωση του Λάρι δεν αργεί να έρθει, τα θύματα αυξάνονται και ο ίδιος προσπαθεί να βρει μια λύση.

ΑΠΟΨΗ: Υπάρχει ένα παλιό ποίημα για το λυκάνθρωπο, το οποίο έχει τις ρίζες του στην Ανατολική Ευρώπη:

"Ακόμα κι ένας άνθρωπος αγνός στην καρδιά,

που προσεύχεται κάθε βράδυ,

μπορεί να γίνει λύκος σαν το ακόνιτο ανθίσει

και το φεγγάρι λαμπρά φωτίσει".

Ψέμα! Το ποίημα είναι αληθινό αλλά καμία σχέση δεν έχει με την Ανατολική Ευρώπη. Είναι δημιουργία του Κερτ Σιόντμακ, του ανθρώπου που έγραψε το σενάριο για τον κλασικό Λυκάνθρωπο της Universal. Αυτό το ποίημα και άλλες πολλές θεωρίες που υπάρχουν σήμερα για τους λυκάνθρωπους αποτελούν την κληρονομιά που άφησε το φιλμ του Τζορτζ Βάγκνερ το 1941!

  Η δεύτερη φορά που ο κινηματογράφος ασχολείται με τον λυκάνθρωπο είναι η πιο εμβληματική (πρώτη ήταν το 1935, με τίτλο Werewolf of London). Ο Λον Τσέινι ο νεότερος, παίρνει τον ρόλο που θα τον κυνηγά για πάντα και θα χαρακτηρίσει την καριέρα του και ο Τζορτζ Βάγκνερ σκηνοθετεί την πιο διάσημη ταινία της σκηνοθετικής του καριέρας. Έχοντας δουλέψει μέχρι το 1941 σε μια ντουζίνα γουέστερν, εκείνη τη χρονιά ο Βάγκνερ θα γυρίσει δύο φιλμ τρόμου. Το πρώτο ήταν το Man Made Monster και το δεύτερο το The Wolf Man, με τον Λον Τσέινι να παίζει και στα δύο το "τέρας". Η μεγάλη επιτυχία και το φιλμ που έμεινε κλασικό ήταν φυσικά το The Wolf Man, μια ακόμα προσθήκη στο σύμπαν τεράτων της Universal.

  Ο Λυκάνθρωπος εξελίσσεται στην Βρετανική ύπαιθρο, εκεί που υπάρχει χώρος για παλιές δοξασίες και δεισιδαιμονίες. Μετά την φωτεινή του έναρξη, ο Βάγκνερ βουτάει το φιλμ στο σκοτάδι και την ομίχλη και φτιάχνει μια εξαιρετική ατμόσφαιρα, στα όρια του παραμυθιού και του τρόμου. Το χωριό, το δάσος, το τσιγγάνικο καραβάνι, που βρίσκεται ο άνθρωπος που κουβαλά την κατάρα του θηρίου και θα τη μεταδώσει στον πρωταγωνιστή, έχουν όλα μια μυστικιστική χροιά. Το ασπρόμαυρο βοηθά σε όλα αυτά και μας μεταφέρει ακόμα πιο βαθιά σε αυτόν τον διαφορετικό κόσμο τρομακτικού, σκοτεινού παραμυθιού, για έναν πρίγκηπα (τοπικός άρχοντας ο πατέρας του ήρωά μας) που μεταμορφώνεται σε τέρας, σε μια οικογένεια που φαίνεται να έχει παρελθόν στην τραγωδία.

  Χωρίς να φτάνει την αισθητική του Frankenstein (1931) και χωρίς τον ιδιαίτερο πρωταγωνιστή του Dracula (1930), παρ'ολ'αυτά  ο Λυκάνθρωπος καταφέρνει να σταθεί χωρίς φόβο δίπλα στα άλλα δύο τέρατα που απασχόλησαν τη Universal. Ο Λον Τσέινι δίνει μια αρκετά καλή ερμηνεία, ως ο παρεξηγημένος, ο παρείσακτος της ιστορίας, που ακόμα κι όταν επιστρέφει έτοιμος να αλλάξει τα πράγματα, η μοίρα του επιφυλάσσει κάτι ακόμα, κάνοντας το παραμύθι ακόμα πιο τραγικό.

  Ο Λυκάνθρωπος αποτελεί το αγαπημένο μου φιλμ του φιλμικού σύμπαντος τεράτων της Universal. Η ατμόσφαιρα και οι μετρημένες ερμηνείες με κέρδισαν από την αρχή ενώ η ψυχολογική κατάρρευση του ήρωα, ο οποίος δε μπορεί να θυμηθεί ποτέ τι έχει συμβεί κατά τη μεταμόρφωσή του σε λύκο, αποδίδεται υποδειγματικά από ηθοποιό και σκηνοθέτη. Και τέλος, φυσικά, το σενάριο του Κερτ Σιόντμακ είναι αυτό που πρέπει να πάρει αρκετά εύσημα. Είτε είχε στο μυαλό του μια παραβολή για το τέρας που κρύβουμε μέσα μας, για τα δεινά του ναζισμού απέναντι στους Εβραίους, είτε ήθελε απλώς να πει ένα σκοτεινό παραμύθι, όσα σκαρφίστηκε ο Σιόντμακ το 1941, έχουν περάσει σαν αστικοί μύθοι από γενιά σε γενιά. Γι αυτό προσέξτε, "σαν το ακόνιτο ανθίσει"...

Βαθμολογία άλλων ιστοσελίδων
Cine.gr
PopCorn

IMDb